NA PÓŁNOC

W 1897 roku, w koszu balonu „Orzeł”, zasiedli Salomon August Andrée, Nils Strinberg i Knut Frænkel. Ekspedycja, która odbywa się przy wsparciu króla Szwecji Oskara II i Alfreda Nobla ma zbadać daleką północ. Prawdziwą Terra Incognita. I – jak zauważa geolog i polarnik dr Jerzy Giżejewski - wyprawa ta została solidnie opisana w pracach naukowych i dziełach literackich. „Wiemy o niej prawie wszystko. Tajemnicą pozostaje tylko jeden problem: jak i dlaczego umarli jej uczestnicy”…

W 2026 roku komiksiarze próbują znaleźć odpowiedź na to pytanie. Marcin Bałczewski i Łukasz Godlewski proponują nam album „Na północ”. Wracają w nim do wyprawy z końca XIX wieku. Pokazują to, co o niej już wiemy. Jednak Bałczewski na nowo ją fabularyzuje w postać około 120 planszowego komiksu, w którym pokazuje swoją wersję wyprawy – opartą na faktach – ale dopisuje także swoisty ciąg dalszy, ukazując okoliczności śmierci uczestników ekspedycji: Salomona Augusta Andrée, Nilsa Strinberga i Knuta Frænkela.

Bałczewski serwuje solidnie zbudowaną narrację, pokazującą entuzjazm, jaki towarzyszył XIX-wiecznym odkrywcom. Entuzjazm połączony z szaleństwem. Na północ wyruszyli bowiem nie do końca świadomi tego, co ich czeka. Niepewni tego, czy ktokolwiek będzie mógł ruszyć im z pomocą. A mimo tego podejmowali ryzyko, chcąc być tymi pierwszymi. Zresztą nie dotyczy to tylko wypraw do Arktyki. Podobne pobudki pchały i innych odkrywców.

"Na północ" o kolejny – po wydanym niedawno komiksie „Medziugorie” – bardzo dobry scenariusz tego autora. Ale nie byłoby tego komiksu bez grafik Łukasza Godlewskiego (m.in. „Malarz”, „Czarne serce”). Prowadzi nas wolno przez opowieść. Od przygotowań, przez nieco szalony start balonu, lądowanie i towarzyszące temu zaskoczenie. A później wędrówkę przez lodowe pustkowia i zmagania się z przeciwnościami losu – pogodą i dzikimi zwierzętami. Godlewski na planszach stosuje jedynie biel, czerń i chłodny – wręcz lodowaty – niebieski (kolor pojawia się jedynie we wspomnieniach pozostawionego świata). I to wystarcza, by pokazać beznadzieję sytuacji, w jakiej znaleźli się odkrywcy...

Dopełnieniem komiksu jest posłowie wspomnianego dr. Giżejewskiego, przemyślenia na temat komiksu od autorów oraz kilka archiwalnych fotografii z ekspedycji. W całości naprawdę mocna historia o odkrywcach.