JOE SACCO W INDIACH

Joe Sacco przyzwyczaił nas już o tego, że zaczepia w swych komiksach trudne tematy. Byliśmy z nim w Strefie Gazy, Palestynie czy Bośni i Hercegowinie. Pokazywał w nich źródła konfliktów, napięcia społeczne, zwaśnione strony. Nie inaczej jest w najnowszym, wydanym w Polsce komiksie jego autorstwa. „Zamieszki przeszłe i przyszłe” to próba ukazania konfliktu z 2013 roku, z indyjskiego stanu Uttar Pradeś. Krwawych starć, w którym stronami byli muzułmanie i hindusi.

Starć, których podłoże sięga rku 1947, kiedy ustalono granicę między Indiami a Pakistanem na zasadzie – co hinduskie dla Indii, co muzułmańskie dla Pakistanu. Z grubsza. Uttar Prades pozostał kotłem, gdzie obok siebie mieszkali i hindusi, i muzułmanie. A w takich sytuacjach wystarcza drobna iskra, by w ruch poszła broń, by zaczęło się mordowanie na tle etnicznym, wyznaniowym. O tym były przecież poprzednie komiksy Sacco - jak „Strefa Gazy” czy „Strefa bezpieczeństwa Goražde”. O tym jest też najnowsza publikacja Sacco przedstawia w niej miejsce, strony dramatu, wydarzenia. Tradycyjnie rusza w teren, by odnaleźć świadków zbrodni, jakich dopuszczały się obie strony. By wysłuchać świadectw. Porównać to, co wiadomo o konflikcie z relacjami. Odwiedza i miejsca, gdzie dochodziło do starć, zagląda do opuszczonych domostw, obozów dla przesiedleńców. Rozmawia i z lokalną wierchuszką, i tymi, którzy musieli znaleźć nowe miejsce do życia. Jest tylko jeden problem. Ani hindusi, ani muzułmanie w tym przypadku nie byli świętymi. A relacje, które przedstawiają pełne są przekłamań, przemilczeń, „luk” w pamięci…

„Zamieszki przeszłe i przyszłe” zbudowane są na tej samej zasadzie co poprzednie publikacje tego autora. Znów próbuje odnaleźć odpowiedzi na pytania związane z tym, dlaczego konflik nawiedził ten z pozoru spokojny region? Dlaczego sąsiedzi zaczęli się zabijać? Próbuje zrozumieć jakimi narzędziami posługują się strony. Czym jest miłosny dżihad? Na czym polegają ustawki policji? Jak kastowo „zbudowana” jest lokalna społeczność? Na czym „jadą” miejscowi politycy? Podobnych pytań jest więcej.

„Zamieszki…” to kolejna cegiełka dołożona przez Sacco do opowieści o absurdzie konfliktów, ale też o zdolnościach manipulacji, wykorzystywaniu łatwowierności i naiwności prostego społeczeństwa przez tzw. wyższe sfery do własnych potrzeb. Niezależnie od tego, czy jesteśmy na Bałkanach, Bliskim Wschodzie czy w Azji. Wszędzie mechanizm działania pozostaje niezmienny.

Dla miłośników komiksowych reportaży.