KRONIKI STAMBULSKIE 2

„Kroniki ze Stambułu”. Wokół tego tytułu zrobiło się nieco gwaru, gdy w 2024 roku ogłoszono nominacje do 15. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Wśród książkowych reportaży znalazł się też komiks, którego autorem jest Ersin Karabulut. Co podkreślano, był to pierwszy komiks nominowany do tej prestiżowej nagrody.

A dokładniej pierwsza część komiksu. Właśnie dostaliśmy jego ciąg dalszy. Dla przypomnienia – „Kroniki ze Stambułu” to autobiograficzna opowieść, w której Ersin Karabulut opowiada o sobie na tle przemian zachodzących w Turcji po dojściu do władzy Recepa Tayyipa Erdoğana. Opowiada o swoim pomyśle na życie, któremu nie po drodze jest z większością Turków, którzy postawili na – że nawiążę do sytuacji w naszej ojczyźnie – religijnego konserwatystę.

W drugim tomie „Kronik ze Stambułu" widzimy Ersina – uznanego już rysownika – który z kilkoma kumplami bierze sprawy we własne ręce. Panowie zakładają swoje pismo satyryczne „Uykusuz” (co tłumaczone na polski oznacza „Bezcenny”), w którym na bieżąco, co tydzień – od 7 września 2007 roku kiedy ukazuje się numer pierwszy - komentują co dzieje się w ich ojczyźnie. A dzieje się. W Turcji wyczuwa się coraz większe napięcia między laikami a konserwatystami. Ci skrajnie oddani religii są wręcz w stanie umrzeć za przywódcę. Efektem podziałów jest głośny tekst Ersina o dystansie, jaki ciągle rośnie między Turkami. O rozwarstwianiu grup o różnych poglądach.

Skutkiem prób wprowadzania przez władzę rozwiązań siłowych są protesty po tym, gdy w 2013 roku zapada decyzja o zniszczeniu parku Gazi. Na ulice wychodzi nie tylko Stambuł, którego decyzja dotyczy bezpośrednio, ale też inne miasta, które mają dość rządów fanatyka. Z jakim efektem? Terror Erdoğana tylko przybiera na sile a radykałowie czują się coraz swobodniej. Tymczasem ekipa z „Uykusuz” dalej robi swoje. Coraz odważniej szydzi i z wodza, i kierunku, w jakim idzie Turcja. Ba, solidaryzuje się z redakcją „Charlie Hebdo”, co nie wszystkim się podoba. Dostaje telefoniczne i meilowe pogróżki, W końcu i pozew za obrazę okładkami samego Erdoğana… Jaki ma to wpływ na tygodnik? Jaki ma wpływ na samego autora?

Odpowiedź przynosi drugi tom „Kronik ze Stambułu”. Komiksu, który pewnie drugi raz już nie będzie w gronie finalistów Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Chociaż… Skoro Jacek Świdziński dostał Paszport Polityki za swój komiksowy „Festiwal” może czas na przełom i w tej nagrodzie?

A Ersin Karabulut nie powiedział jeszcze ostatniego słowa. Ciąg dalszy nastąpi.